Monthly Archives Listopad 2014

Dostęp do pomocy prawnej

DOSTĘP DO POMOCY PRAWNEJ Z URZĘDU W SPRAWACH CYWILNYCH I ADMINISTRACYJNYCH – WYBRANE ZAGADNIENIA

Kierunek, w jakim zmierzać powinny państwa członkowskie Rady Europy, organizując system pomocy prawnej, wyznacza między innymi Zalecenie nr R (93) 1 Komitetu Ministrów dla państw członkowskich co do efektywnego dostępu do prawa i sprawiedliwości dla najuboższych . Komitet Ministrów zaleca państwom między innymi, by ułatwiały efektywny dostęp do sądów najuboższym, zwłaszcza poprzez:

Read More

Praktyka jest całkowicie inna

Jeżeli chodzi o prezentowane nam rozwiązanie dotyczące biura obrońcy publicznego czy instytucji temu podobnej, to wydaje się ona celowa, ponieważ rozproszenie tych czynności pomiędzy różne instytucje (korporacje adwokackie, sądy) powoduje, że nie ma jakiegoś organu, który patrzyłby na to z punktu widzenia funkcji i celu, który ma się osiągnąć, tak samo z punktu widzenia nadzoru. Uważam, że powołanie tego typu instytucji jest jak najbardziej celowe. Jest też to kwestia odpowiednich relacji między zlecającym a zobowiązanym.

Read More

Występek a obrona w sądzie

W przypadku oskarżenia o popełnienie występku obrona obowiązkowa nie przysługuje. Tymczasem polskie prawo karne określa wiele występków, w których możliwa kara pozbawienia wolności sięga np. pięciu, dziesięciu czy nawet dwunastu lat. Można więc zgodnie z prawem zostać ukaranym karą wieloletniego pozbawienia wolności (maksymalnie do 12 lat) w wyniku procesu, który toczył się bez udziału obrońcy ! W praktyce Helsińska Fundacja Praw Człowieka nie spotkała się z taką sprawą, jednak znane są nam przypadki orzeczenia kar 5-6 lat pozbawienia wolności w sprawach bez udziału adwokata.

Read More

Drażliwy temat dla polskiej palestry

Zaprezentowane głosy pokazują, jak drażliwy dla polskiej palestry jest temat naboru do zawodu i jak emocjonalne reakcje wywołuje. Dowodzi to potrzeby poważnej debaty i wypracowania rozwiązań korzystnych społecznie. Podkreślić trzeba, że problem naboru do zawodu nie może być traktowany jak wewnętrzna sprawa samej adwokatury. Dotyczy on nie tylko dostępu do zawodu rzeszy młodych prawników, ale także dostępu do profesjonalnej pomocy prawnej wszystkich potrzebujących tego obywateli. Ma on wymiar społeczny. W łonie adwokatury zresztą problem większego otwarcia zawodu pojawiał się w ostatnich latach niejednokrotnie. Oddajmy głos adwokatom z Koła Seniorów przy Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie. Piszą oni, że „…na tym odcinku dzieje się bardzo źle. Chodzi konkretnie o blokowanie wpisów na listy aplikantów. […] Tworzenie barier przy wpisach na listy aplikantów jest z przyczyn prawnych niedopuszczalne. […] Jest to bardzo niepokojące zjawisko prowadzące do tego, że adwokatura będzie starzała się i w pewnym momencie może stać się skansenem prawniczym” .

Read More

Raport opracowany przez Fundację Helsińską

Raport opracowany przez Fundację Helsińską porusza ciekawą kwestię kryteriów […] należytego wykazania niemożności pokrycia honorarium obrońcy z urzędu. Wydaje się niezbędne jednak, dla zachowania proporcji merytorycznych, zauważyć, że z kilku jednostkowych, oczywiście wadliwych, przypadków, wadliwych choćby w świetle przytoczonych poglądów SN, ale przede wszystkim z punktu widzenia zasad rzetelnej roboty, roboty sędziowskiej, a nade wszystko stosowania zdrowego rozsądku, nie należy wyciągać wniosków zbyt daleko idących. Wnioski takie nie tylko winny wystrzegać się nieuprawnionego uogólnienia, nieuprawnionego z uwagi na śladową zbadaną grupę (kilku spośród kilkuset tysięcy spraw), ale przede wszystkim należy zachować pewną pokorę i zaufanie, że sędziowie potrafią sami, bez enumeratywnej ceduły, trafnie ocenić, co to znaczy „należyte wykazanie” ubóstwa, a co jest próbą naciągania Skarbu Państwa czyli ogółu obywateli płacących podatki. I mimo tego trochę krytycznego zapatrywania, wyrażanego dopiero co, z aprobatą należy odnieść się do słusznej uwagi Raportu, że oskarżonemu nie przysługuje środek odwoławczy od decyzji odmawiającej mu przyznania obrońcy z urzędu. Tego rodzaju korektę legislacyjną de lege ferenda należy poprzeć, zwłaszcza że pozostaje w bezpośrednim związku z realizacją prawa do obrony.

Read More

Przepisy p.p.s.a.

Przepisy p.p.s.a. „uszczelniają” procedurę ustanawiania pełnomocnika z urzędu. Strona ubiegająca się o bezpłatną pomoc prawną nie może zatrudniać ani pozostawać w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 246 §3) i obowiązana jest złożyć o tym oświadczenie (art. 252 §1).

Read More

Opinie na temat systemu pomocy prawnej

W październiku 2001 r. w ramach pilotażowych badań opinii przedstawicieli zawodów prawniczych zebrano opinie 23 adwokatów z Izby Krakowskiej i Wałbrzyskiej oraz 19 radców prawnych z różnych miast Polski na temat funkcjonowania systemu pomocy prawnej. Dla uzyskania reprezentatywnych danych o opiniach adwokatów i radców prawnych potrzebne są szersze badania. Helsińska Fundacja Praw Człowieka zaproponowała adwokaturze i radcom prawnym rozważenie przeprowadzenia badań reprezentatywnych, by poznać problemy, z jakimi borykają się prawnicy oraz ich stosunek do proponowanych zmian.

Read More

Osoby niereprezentowane w sądzie

Spośród osób niereprezentowanych badanych w sądach, które nie zdecydowały się na szukanie dodatkowej pomocy prawnej (199 osób), połowa uzasadniła, iż takiej pomocy nie potrzebuje, 15% osób zaś nie wiedziało, jak takiej pomocy szukać.

Read More

Omówienie dostępu do pomocy prawnej

Choć przy rozpatrywaniu wniosku ocenie sądu nie podlega trudność materii będącej przedmiotem postępowania ani samodzielność strony, które wpływają na rzeczywistą konieczność zapewnienia jej pomocy profesjonalnego pełnomocnika, to jednak sąd bierze pod uwagę treść żądania skargi – i w przypadku, gdy jest ona oczywiście bezzasadna, prawo pomocy nie przysługuje stronie z mocy prawa . W przypadku, gdy okoliczności, na podstawie których przyznano prawo pomocy, przestały istnieć, bądź nie istniały w czasie, gdy zostało ono przyznane, sąd może je cofnąć.

Read More

Prawnicy z urzędu domagają się dodatkowego wynagrodzenia

Domaganie się dodatkowego wynagrodzenia przez prawników z urzędu. W praktyce Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka zdarzają się przypadki skarg klientów, którzy twierdzą, iż obrońca/pełnomocnik z urzędu uzależnia poprowadzenie sprawy od dodatkowego wynagrodzenia opłaconego przez klienta. Z tego powodu osoby reprezentowane przez adwokatów z urzędu zapytaliśmy: „czy adwokat dawał do zrozumienia, że powinien Pan/i mu zapłacić lub domagał się pieniędzy?” Spośród 182 osób reprezentowanych przez adwokata z urzędu 159 osób (87%) stwierdziło, że adwokat nie sugerował i nie domagał się dodatkowych pieniędzy. Jednak 23 osoby (13%) odpowiedziały, że nastąpiło takie, niezgodne z prawem, zachowanie adwokata.

Read More