Dostęp do pomocy prawnej

DOSTĘP DO POMOCY PRAWNEJ Z URZĘDU W SPRAWACH CYWILNYCH I ADMINISTRACYJNYCH – WYBRANE ZAGADNIENIA

Kierunek, w jakim zmierzać powinny państwa członkowskie Rady Europy, organizując system pomocy prawnej, wyznacza między innymi Zalecenie nr R (93) 1 Komitetu Ministrów dla państw członkowskich co do efektywnego dostępu do prawa i sprawiedliwości dla najuboższych . Komitet Ministrów zaleca państwom między innymi, by ułatwiały efektywny dostęp do sądów najuboższym, zwłaszcza poprzez:

– rozciąganie pomocy prawnej lub innych form pomocy na wszystkie typy spraw rozpatrywanych przez sądy (cywilne, karne, handlowe, administracyjne, socjalne) i na wszystkie postępowania sporne i niesporne, niezależnie od zdolności zainteresowanych osób do podejmowania czynności sądowych

– uznawanie prawa do obecności przy czynnościach odpowiedniego prawnika, na ile to możliwe prawnika z wyboru danej osoby, który otrzyma odpowiednie wynagrodzenie

– ograniczanie okoliczności, w jakich odpowiednie władze mogą odmówić przyznania pomocy prawnej, głównie do tych przypadków, w których powodami odmowy są niedopuszczalność lub oczywisty brak widoków na pozytywne rozpatrzenie sprawy lub też gdy przyznanie pomocy prawnej nie jest niezbędne ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości

– upraszczanie procedury przyznawania pomocy prawnej najuboższym i rozważenie natychmiastowego przyznawania doraźnej pomocy prawnej tam, gdzie to tylko możliwe

– zwracanie kosztów pomocy prawnej dla najuboższych, nie wykluczając możliwości pokrywania skromnej części kosztów przez osoby korzystające z takiej pomocy, gdy tak przewiduje prawo krajowe.

Artykuł 86 kodeksu postępowania cywilnego przewiduje, iż strona lub jej przedstawiciel ustawowy może działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Strona może wynająć prywatnie lub wystąpić z wnioskiem o przyznanie z urzędu profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, radcy prawnego. Pełnomocnikami strony mogą także być rodzice, małżonek, rodzeństwo, zstępni, osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a więc osoby bliskie z uwagi na wzajemne relacje rodzinne. Pełnomocnikiem może być także współuczestnik sporu, czyli osoba, która przed sądem występuje w tej samej roli co strona, a jej prawa lub obowiązki oparte są na tej samej podstawie faktycznej i prawnej co prawa czy obowiązki strony. Współuczestnikiem mogą być m.in. organizacje społeczne.

W polskim postępowaniu cywilnym warunkiem wyznaczenia pełnomocnika z urzędu jest uzyskanie całkowitego lub częściowego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych. Ustawa z 13 VI 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w art. 2 zalicza do kosztów sądowych opłaty sądowe i zwrot wydatków. Opłaty sądowe to wpis i opłata kancelaryjna.

Od konieczności ponoszenia kosztów sądowych ustawodawca na mocy art. 111 §1 kodeksu postępowania cywilnego (dalej: k.p.c.) zwolnił osoby dochodzące ustalenia ojcostwa i roszczeń z tym związanych, strony dochodzące roszczeń alimentacyjnych oraz pracowników w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>