Dostęp do zawodów prawniczych

Problem ograniczonego dostępu do zawodów prawniczych wydaje się bezpośrednio związany z dysproporcją między wzrostem liczby spraw wpływających do sądów a liczbą prawników uprawnionych do reprezentowania stron w sądzie, a także z możliwościami prawników (zwłaszcza adwokatów) dotyczącymi reprezentowania osób z urzędu. Problem ten nie był tematem badań zaplanowanych przez Helsińską Fundację Praw Człowieka. Jednak jest on oczywiście związany z omawianymi przez nas zagadnieniami i jako taki wymaga odniesienia.

Zestawienie liczby adwokatów wykonujących czynnie zawód z liczbą obywateli państwa pokazuje, że adwokatów w Polsce w stosunku do liczby mieszkańców jest znacznie mniej niż w krajach zarówno Unii Europejskiej, jak i w krajach doń aplikujących. Dla przykładu można wskazać, że we Włoszech i Hiszpanii pracuje po około 140 tysięcy adwokatów, w Niemczech 116 tys. W Holandii jest ich 12 tys., w Belgii 15 tys., a w Portugalii 33 tys. W Czechach i na Węgrzech pracuje po 8 tys. adwokatów, a w Bułgarii 10 tys. „W żadnym z państw Unii Europejskiej nie funkcjonuje też nume- rus clausus przy naborze do zawodu” . Krytyka, z jaką spotyka się ostatnio korporacyjny sposób naboru do zawodu, ograniczający liczebność adwokatów, oraz toczona obecnie dyskusja na temat większego otwarcia adwokatury powinny, miejmy nadzieję, doprowadzić do zmian. Choć problematyka „zamknięcia zawodów prawniczych” od lat jest przedmiotem krytyki i dyskusji, to w 2002 r. debata na temat większego otwarcia profesji prawniczej rozpoczęła się na dużą skalę. Problemem zainteresowały się media, pojawiło się na ten temat wiele publikacji . Krytyczną ocenę obecnych zasad naboru wielokrotnie formułował Rzecznik Praw Obywatelskich . Problem poddawały pod rozwagę organizacje pozarządowe (Fundacja im. Stefana Batorego podczas debaty „Zawody prawnicze – kryzys zaufania publicznego” w kwietniu 2002 r.5-\ Helsińska Fundacja Praw Człowieka podczas „Forum pomocy prawnej” w Sejmie RP w czerwcu 2002 r.). Niedostateczną otwartością zawodów prawniczych niepokoi się także organizacja studencka ELSA. W ramach „Ogólnopolskich dni edukacji prawniczej” na wydziałach prawa przeprowadzono na Uniwersytecie Warszawskim debatę pt. „60 000 studentów prawa a rynek usług prawniczych” . Stawiano tam pytanie, czy rynek usług prawniczych już się nasycił osobami świadczącymi pomoc prawną, czy można dojść do takiego wniosku obserwując zaspokajanie potrzeb społecznych w tej mierze.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>