Problematyka dostępu do pomocy prawnej

Problematyka dostępu do pomocy prawnej jest na tyle doniosła, że zasługuje na pilne podjęcie odpowiednich prac badawczych i decyzji co do potrzeby i kierunków reformy. Nieprawidłowa wydaje się sytuacja, w której Państwo, wydatkując coraz większe środki publiczne na nieopłaconą pomoc prawną, nie dysponuje de facto wiedzą, na co konkretnie przeznaczane są te środki. Zbieranie odpowiednich danych i ich analiza pozwoliłyby na ocenę wielu elementów funkcjonującego systemu z punktu widzenia ich zgodności ze standardami międzynarodowymi oraz efektywności. Część danych można by uzyskiwać przy stosunkowo niewielkich zmianach istniejących statystyk sądowych. Problematyka pomocy prawnej winna się znaleźć wśród zadań badawczych wpisywanych do rządowych planów statystycznych.

Wyniki badań i analiza danych statystycznych pozwoliłyby na całościową ocenę status quo systemu pomocy prawnej. Z oceny takiej mogą wyniknąć wnioski co do ewentualnych zmian praktyki i prawa. Umożliwiłoby to także przeprowadzanie symulacji zmian funkcjonującego modelu. Wprowadzenie zmian nie musi wcale oznaczać zwiększania kwot ponoszonych na pomoc prawną, ale ich bardziej racjonalne wydatkowanie. Warto rozważyć wprowadzanie programów pilotażowych, co pozwoliłoby na porównanie efektywności obecnego systemu przyznawania pomocy prawnej z urzędu, np. z systemem „biura obrońcy publicznego”.

Tytułem przykładu: media regularnie donoszą o kłopotach ze znalezieniem adwokatów gotowych podjąć się obrony z urzędu w wymagających znacznego zaangażowania dużych sprawach karnych . Koszty nieopłaconej przez oskarżonych pomocy prawnej w takich sprawach są bardzo duże . Dokonanie symulacji kosztów mogłoby wykazać, że przeznaczenie odpowiednich środków na powołanie pilotażowej instytucji „biura obrońcy publicznego”, np. w jednym okręgu sądowym, będzie lepszym rozwiązaniem niż utrzymywanie wyłącznie dotychczasowego modelu obrony z urzędu.

Doświadczenia innych państw pokazują, jak w podejmowaniu decyzji o wprowadzaniu reform pomaga prowadzenie badań i zbieranie odpowiednich danych czy testowanie rozwiązań poprzez projekty pilotażowe.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>