Strony konwencji europejskiej

Trybunał stwierdził, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga rozważenia ciężaru gatunkowego przestępstwa, złożoności sprawy oraz zdolności oskarżonego do prowadzenia swej własnej obrony. W świetle orzecznictwa Trybunału potencjalna surowość kary jest ważnym kryterium oceny, czy mamy do czynienia z przypadkiem, kiedy państwo winno zagwarantować pomoc prawną. Zdaniem Trybunału bezpłatną pomoc prawną należy przyznać nawet wtedy, gdy prawdopodobieństwo, że w sprawie orzeczona zostanie kara w najwyższym przewidzianym za dane przestępstwo wymiarze (w konkretnym przypadku – 3 lata pozbawienia wolności) jest niewielkie . Tam, gdzie stawką jest pozbawienie wolności, dobro wymiaru sprawiedliwości nakazuje zapewnienie reprezentacji prawnej. W innej sprawie Trybunał uznał, że potencjalny wymiar kary w wysokości trzech miesięcy pozbawienia wolności wraz z dość znaczną prawną złożonością sprawy nakazuje uznać prawo oskarżonego do bezpłatnej pomocy prawnej . Wreszcie, zdaniem Trybunału w Strasburgu to, czy brak pomocy prawnej wpłynął na przebieg postępowania, nie jest istotne dla stwierdzenia naruszenia art. 6. 3 (c).

Państwa-strony konwencji europejskiej zobowiązane są podejmować kroki w celu zapewnienia skutecznego korzystania przez oskarżonych z prawa do bezpłatnej pomocy prawnej .

Oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać, aby mu wyznaczono obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny”.

Z wiadomości, jakimi Helsińska Fundacja Praw Człowieka dysponuje o przebiegu niektórych spraw karnych, wynika, że powołany przepis stwarza wiele trudności w praktyce, między innymi następujące:

Wymogi, jakie musi spełnić oskarżony przy ubieganiu się o obrońcę z urzędu, nie są sprecyzowane. Nie wiadomo, jakie dowody (zaświadczenia urzędowe – np. z urzędu skarbowego czy ośrodka pomocy społecznej, oświadczenia wnioskodawcy) mogą być uznane za wiarygodne.

Obecne uregulowania dają sądowi możliwość podjęcia decyzji negatywnej na podstawie niedookreślonych kryteriów. W sprawie Jarosława P. dwuzda- niowe uzasadnienie postanowienia sądu rejonowego brzmiało następująco:

Brak jest przesłanek uzasadniających ustanowienie dla oskarżonego obrońcy z urzędu. Oskarżony wskazuje, że przed aresztowaniem posiadał źródła dochodu, pracował dorywczo, a zatem miał możliwość ustanowienia obrońcy”.

W sprawie Leszka W. (2002 r.) sąd, odmawiając ustanowienia obrońcy, stwierdził, że oskarżony może pokryć koszty obrońcy z wyboru, ponieważ utrzymuje się z zasiłku stałego w kwocie 401 zł miesięcznie (zarówno oskarżony, jak i jego żona byli bezrobotni). Oskarżony nie brał czynnego udziału w postępowaniu, uważa się za osobę nieporadną, ma trudności z mówieniem (jąkanie), które podczas rozprawy (obserwowanej przez przedstawiciela HFPC) wzmacniało jego zdenerwowanie.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>