Sytuacja inna niż w prawie karnym

Inaczej niż w prawie karnym, gdzie odmowa ustanowienia obrońcy z urzędu jest ostateczna i nie może być zaskarżana, w postępowaniu cywilnym na odmowę ustanowienia pełnomocnika z urzędu (tak jak w przypadku odmowy zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych) stronie przysługuje zażalenie do sądu wyższej instancji .

Osobnej refleksji wymagają przepisy dotyczące wynagradzania pełno-mocników z urzędu. Pełnomocnik z urzędu ma prawo, z wyłączeniem strony, ściągnąć sumę należną mu z tytułu honorarium i wydatków z kosztów zasądzonych na rzecz tej strony od przeciwnika . Koszty przypadające adwokatowi od przeciwnika korzystają z prawa pierwszeństwa przed roszczeniami osób trzecich, a pełnomocnik z urzędu ma prawo do uzyskania klauzuli wykonalności w granicach należnej mu kwoty.

„W sprawie cywilnej, w której kosztami procesu został obciążony przeciwnik procesowy strony korzystającej z pomocy udzielonej przez adwokata lub radcę prawnego ustanowionego z urzędu, koszty, o których mowa w §21, sąd przyznaje po wykazaniu bezskuteczności ich egzekucji” . A zatem dopiero jeżeli egzekucja okaże się bezskuteczna i pełnomocnik wykaże to przed sądem, wynagrodzenie zostanie mu przyznane. Jeżeli jednak strona zastępowana przez pełnomocnika z urzędu sprawę przegra, na podstawie wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wynagrodzenie adwokata lub radcy prawnego pokryje Skarb Państwa. Wskazane regulacje oznaczają, że przegranie sprawy przez stronę reprezentowaną przez peł-nomocnika z urzędu skraca drogę do uzyskania wynagrodzenia, wygranie zaś powoduje konieczność samodzielnego egzekwowania honorarium!

Dostęp do pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Interesujące zmiany w dostępie do pomocy prawnej z urzędu są efektem reformy sądownictwa administracyjnego. Nie wszystkie proponowane w trakcie prac legislacyjnych rozwiązania, nowatorskie w polskich warunkach, zyskały ostateczną akceptację parlamentu. Jednak sformułowane w projekcie opracowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny propozycje stanowią interesujący, i nowatorski właśnie, wkład w debatę nad stworzeniem efektywnego systemu dostępu do pomocy prawnej.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>